Aktualizacja 08.11.2026

Serwis magazynu "Controlling i Rachunkowość Zarządcza" to dokładnie: 4084 (+21) artykułów oraz 819 (+1) autorów.

Najnowsze wydanie 11-12/2026 (listopad-grudzień)

O AI w controllingu i finansach piszemy w ostatnim czasie regularnie (i rzecz jasna będziemy to robić dalej), bo technologia ta z impetem wkroczyła również do świata biznesu. Ale… czy poza swego rodzaju modą na używanie tego narzędzia ma to ekonomiczne uzasadnienie? W bieżącym wydaniu naszego czasopisma zachęcamy do tego, by to policzyć. Wskaźnik ROI, czyli wskaźnik zwrotu z inwestycji, to parametr, który określa opłacalność danego przedsięwzięcia. Można go wyliczyć także dla wdrożenia AI w dziale finansowym – wcześniej trzeba jednak poznać i znaleźć kilka zmiennych, które to umożliwią. Jakich? Przeczytajcie artykuł Anny Suder – nasz Temat numeru.

Poza tym w aktualnym wydaniu także m.in.: jak uleczyć projekty produkcyjne? – case study; analiza marżowości i sprzedaży, czyli Price-Volume-Mix (PVM) w praktyce; pięć kluczowych KPI’s w controllingu personalnym; rabat, który zabija marżę, czyli w jaki sposób controlling powinien ograniczać samowolę handlowców w negocjacjach cenowych oraz krótkie omówienie MSSF 16 i MSSF 17.

Polecamy

Szkolenia

  • Cash flow

    Monika Karniewska-Mazur
    Cash flow

    Nie trzeba być księgowym lub dyrektorem finansowym, aby orientować się w kondycji gospodarczej firmy. Ten 3-częściowy kurs nauczy Państwa jak wykorzystywać...

    Szkolenie on-line, 1.12.2026

  • Analiza finansowa dla menedżerów (niefinansowych)...

    dr Artur Stefański
    Analiza finansowa dla menedżerów (niefinansowych)

    Nie trzeba być księgowym lub dyrektorem finansowym, aby orientować się w kondycji gospodarczej firmy. Ten 4-częściowy kurs nauczy Państwa czytać sprawozdanie...

    Szkolenie on-line, 17.11.2026

  • Optymalne sposoby wynagradzania członków...

    Ewelina Zajchowska-Solak
    Optymalne sposoby wynagradzania członków zarządu w 2026 r.

    Rozwijaj swoje kompetencje i zdobywaj praktyczną wiedzę dzięki nagraniom naszych webinarów! Jeśli nie mogłeś uczestniczyć w szkoleniu na żywo...

    nagranie webinaru, 14.10.2026

  • TikTok w biznesie

    Diana Fandul
    TikTok w biznesie

    Rozwijaj swoje kompetencje i zdobywaj praktyczną wiedzę dzięki nagraniom naszych webinarów! Jeśli nie mogłeś uczestniczyć w szkoleniu na żywo...

    nagranie webinaru, 14.10.2026

  • Budżetowanie w oparciu o model "koszt...

    Tomasz Diering
    Budżetowanie w oparciu o model "koszt plus" - jak budować stabilne marże

    Model „koszt plus” to praktyczne narzędzie, które pomaga budować budżety i ustalać ceny z uwzględnieniem rzeczywistych kosztów...

    webinar, 12.11.2026

Reklama

Partnerzy

Przejdź do

Aktualności

nr 11-12/2026

Szara strefa na rynku pożyczek pozabankowych w Polsce

Szara strefa na rynku pożyczek pozabankowych w Polsce

Szara strefa na rynku pożyczek pozabankowych w Polsce warta jest już 5,3 mld PLN, co oznacza wzrost o ponad 200 mln PLN w okresie krótszym niż rok – wynika z najnowszego raportu Warsaw Enterprise Institute pt. „Szara strefa w Polsce. Rynek pożyczek pozabankowych. Edycja 2026”. W przeciągu ostatnich 12. miesięcy poza nadzorem państwa oraz bez jakiejkolwiek ochrony konsumenta zawarto ponad 1,2 mln transakcji,...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

71% zetek myślało o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe. Raport Hays Poland i Fundacji OFF school „Pokolenie Z na rynku pracy. Z myślą o przyszłości”

71% zetek myślało o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe. Raport Hays Poland i Fundacji OFF school „Pokolenie Z na rynku pracy. Z myślą o przyszłości”

Różnice międzypokoleniowe w firmach rzadko prowadzą do otwartych konfliktów. Zdecydowanie częściej skutkują napięciem, które stopniowo może negatywnie wpłynąć na współpracę, atmosferę oraz satysfakcję z pracy. Jak wynika z najnowszego raportu Hays Poland oraz Fundacji OFF school, dla zdecydowanej większości pracowników z pokolenia Z brak porozumienia ze starszymi współpracownikami może być powodem,...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

Bez kobiet luka kompetencyjna w AI będzie się powiększać

Unia Europejska chce, by do 2030 r. w zawodach związanych z technologiami cyfrowymi pracowało 20 mln specjalistów i specjalistek, przy większej równowadze płci1. Skala wyzwań jest jednak ogromna – w 2025 r. pula pracowników wynosiła 10,45 mln, a kobiety stanowiły jedynie 19,5% tej grupy. Wraz z szybkim rozwojem sztucznej inteligencji presja na rynek talentów będzie jeszcze większa. Firmy coraz szerzej...

Czytaj więcej

Controlling

nr 11-12/2026

Cena transferowa pod kontrolą. Rola controllera w grupach kapitałowych

Cena transferowa pod kontrolą. Rola controllera w grupach kapitałowych

Ceny transferowe przez lata traktowano jako domenę działów podatkowych i zewnętrznych doradców, którzy raz w roku, po zamknięciu ksiąg, przygotowywali dokumentację. Takie podejście przestaje wystarczać. O tym, czy rozliczenia wewnątrzgrupowe są rynkowe, decydują dane, które powstają w controllingu: budżety, kalkulacje kosztów, klucze alokacji i marże segmentowe. Artykuł wskazuje, jak controller może...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

Pięć kluczowych KPI’s w controllingu personalnym

Pięć kluczowych KPI’s w controllingu personalnym

Zdolności i doświadczenie pracowników to dziś najcenniejszy kapitał każdej organizacji, jednak zarządzanie nimi wciąż zbyt rzadko opiera się na twardych danych. Choć słowo „controlling” niemal automatycznie przywodzi na myśl obszar finansowy, we współczesnym biznesie równie ważną rolę odgrywa controlling personalny (HR controlling). W dobie rosnącej konkurencji o talenty bieżąca analiza kadr przestaje...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

Controlling strategiczny a operacyjny. Gdzie kończy się jedno, a zaczyna drugie

Controlling strategiczny a operacyjny. Gdzie kończy się jedno, a zaczyna drugie

W wielu organizacjach controlling funkcjonuje jako jeden dział, jeden zespół i jedno pojęcie w strukturze organizacyjnej, natomiast w praktyce wykonuje się w nim dwa zupełnie różne rodzaje pracy intelektualnej, rządzące się innymi regułami, innym horyzontem czasowym i innymi odbiorcami. Controlling operacyjny odpowiada na pytanie „czy w tym miesiącu i w tym kwartale realizujemy plan?”, a controlling...

Czytaj więcej

Rachunkowość zarządcza

nr 11-12/2026

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, czyli IFRS 5 w teorii i praktyce

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, czyli IFRS 5 w teorii i praktyce

Standard IFRS 5 „Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana” zalicza się do regulacji, które ze szczególną dokładnością definiują warunki ewidencjonowania majątku przewidzianego do zbycia. Ponadto, standard ten formułuje definicję tzw. działalności zaniechanej. Mimo że w codziennej praktyce księgowej nie są to sytuacje powszechne, znajomość przepisów wynikających z IFRS 5 jest...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

MSSF 17 Umowy ubezpieczenia – co powinien wiedzieć księgowy spoza branży ubezpieczeniowej?

MSSF 17 Umowy ubezpieczenia – co powinien wiedzieć księgowy spoza branży ubezpieczeniowej?

MSSF 17 to jeden z najbardziej złożonych standardów MSSF – zastąpił MSSF 4 i obowiązuje jednostki stosujące MSSF od okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. W praktyce dotyczy przede wszystkim zakładów ubezpieczeń i reasekuracji, ale jego zakres jest określany przez rodzaj wystawionej umowy, a nie status regulacyjny jednostki, dlatego w określonych sytuacjach może mieć zastosowanie również do...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

MSSF 16 Leasing – model jednego bilansu w praktyce

MSSF 16 Leasing – model jednego bilansu w praktyce

MSSF 16 obowiązuje jednostki stosujące MSSF od 1 stycznia 2019 r., zastępując MSR 17 i interpretacje KIMSF 4, SKI-15 i SKI-27. Kluczowa zmiana to jeden model dla leasingobiorcy – niemal każdy leasing trafia do bilansu jako prawo do użytkowania (ROU) i zobowiązanie leasingowe, zamiast podziału na leasing operacyjny i finansowy. Po stronie leasingodawcy ten podział pozostał bez zmian.

Czytaj więcej

Zarządzanie

nr 11-12/2026

Jak uleczyć projekty produkcyjne? Budżet pod kroplówką, zabójcy marży i brutalna prawda z SAP

Jak uleczyć projekty produkcyjne? Budżet pod kroplówką, zabójcy marży i brutalna prawda z SAP

Rozpoczęcie nowego projektu produkcyjnego to często radosny rejs w nieznane. Dział Sprzedaży otwiera szampana, chwaląc się marżą wygenerowaną w arkuszu kalkulacyjnym. Inżynierowie z entuzjazmem kreślą wizjonerskie plany, a produkcja zaciera ręce z myślą o nowych wyzwaniach. Wszyscy są szczęśliwi. Po kilku miesiącach statek dopływa do portu przeznaczenia, a z ładowni zamiast spodziewanych zysków wysypują...

Czytaj więcej
nr 10/2026

Jak zbudować 13‑tygodniową prognozę cash flow – praktyczny przewodnik dla CFO i Finance Business Partnera

Jak zbudować 13-tygodniową prognozę cash flow – praktyczny przewodnik dla CFO i Finance Business Partnera

W warunkach rosnącej zmienności rynkowej zarządzanie płynnością przestaje być domeną wyłącznie działu finansowego, a staje się kluczową kompetencją całej organizacji. Jednym z najbardziej skutecznych narzędzi wspierających krótkoterminowe zarządzanie gotówką jest 13-tygodniowa prognoza cash flow. To podejście, szeroko stosowane zarówno przez firmy w restrukturyzacji, jak i dynamicznie rosnące organizacje,...

Czytaj więcej
Tekst otwarty nr 09/2026

Rolling forecast w praktyce – jak zmienia sposób myślenia o finansach?

Rolling forecast w praktyce – jak zmienia sposób myślenia o finansach?

Są takie momenty w pracy finansisty, kiedy zaczyna się zastanawiać, czy to, co robi, faktycznie pomaga biznesowi. Jednym z takich momentów jest coroczne budżetowanie. Godziny spędzone nad arkuszami, dziesiątki iteracji, negocjacje między działami – a potem przychodzi styczeń i już wiemy, że rzeczywistość zaczyna iść w zupełnie inną stronę. Zaczynamy się wtedy zastanawiać, po co to wszystko...

Czytaj więcej

Finanse

nr 11-12/2026

Jak policzyć ROI z wdrożenia AI w dziale finansowym?

Jak policzyć ROI z wdrożenia AI w dziale finansowym?

Wskaźnik ROI, czyli wskaźnik zwrotu z inwestycji, jest parametrem, który określa opłacalność (efektywność) danego przedsięwzięcia. Standardowo jest on liczony jako:

Czytaj więcej
nr 10/2026

Budżet wynagrodzeń 2027: jak policzyć rzeczywisty koszt zatrudnienia?

Budżet wynagrodzeń 2027: jak policzyć rzeczywisty koszt zatrudnienia?

Jak wiadomo, koszty wynagrodzeń często stanowią znaczny udział kosztów w rachunku zysków i strat firm. Wraz z nadejściem nowego roku rosną też oczekiwania pracowników odnośnie do podwyżek, dlatego też wiarygodne i precyzyjne zaplanowanie budżetu wynagrodzeń jest bardzo istotne. Należy też pamiętać o mających wejść w życie w 2027 r. przepisach dotyczących transparentności płac i ich ewentualnym wpływie...

Czytaj więcej
nr 10/2026

Jak znaleźć 10% oszczędności bez cięcia wszystkich kosztów po równo?

Jak znaleźć 10% oszczędności bez cięcia wszystkich kosztów po równo?

Przedsiębiorcy od lat zmagają się z rosnącymi kosztami prowadzenia działalności, presją spadających marż, a także z ogólną nieprzewidywalnością występującą w warunkach funkcjonowania. Nie ma się więc co dziwić, że temat poszukiwania oszczędności w firmach jest cały czas aktualny. Pojęcie „cięcia kosztów” kojarzy się z redukcjami liniowymi, lecz może mieć ono jeszcze inne oblicze. Nowoczesne poszukiwania...

Czytaj więcej

Narzędzia

nr 11-12/2026

Rabat, który zabija marżę. W jaki sposób controlling powinien ograniczać samowolę handlowców w negocjacjach cenowych?

Rabat, który zabija marżę. W jaki sposób controlling powinien ograniczać samowolę handlowców w negocjacjach cenowych?

Erozja marży rzadko wygląda jak jedna duża decyzja – znacznie częściej to suma dziesiątek małych ustępstw cenowych, z których każde z osobna wydaje się uzasadnione, a razem potrafią pochłonąć kilka punktów procentowych rentowności rocznie, zanim ktokolwiek to zauważy w raporcie miesięcznym. Rola controllingu polega tu nie na zakazywaniu rabatów, lecz na uczynieniu ich kosztu widocznym w momencie podejmowania...

Czytaj więcej
nr 11-12/2026

Analiza marżowości i sprzedaży, czyli Price‑Volume‑Mix (PVM) w praktyce

Analiza marżowości i sprzedaży, czyli Price-Volume-Mix (PVM) w praktyce

W wielu organizacjach dział sprzedaży jest rozliczany wyłącznie z przychodów, lecz to nie one są w biznesie najważniejsze i absolutnie nie powinny być jedynym warunkiem otrzymania premii i jedynym wskaźnikiem, na podstawie którego rozliczany jest dział sprzedaży. Sam fakt, że handlowiec podpisał z klientem kontrakt o wartości miliona złotych nie oznacza jeszcze, że firma zarabia. Projekt może generować...

Czytaj więcej
nr 10/2026

Cesja wierzytelności i factoring. Jak odzyskać pieniądze od klienta, który zwleka z płatnością, nie niszcząc relacji biznesowej?

Cesja wierzytelności i factoring. Jak odzyskać pieniądze od klienta, który zwleka z płatnością, nie niszcząc relacji biznesowej?

Kontrakt podpisany, towar dostarczony, usługa wykonana, a faktura leży niezapłacona od 60, 90, może 120 dni. Klient odbiera telefon, mówi: „wszystko gra, przelew w tym tygodniu” i nic. Tydzień mija, potem kolejny, a twoje koszty biegną dalej niezależnie od tego, czy on zapłaci.

Czytaj więcej
nr 7-8/2026

Organizowanie konkursów na portalach społecznościowych ‑ tak, ale...

Organizowanie konkursów na portalach społecznościowych - tak, ale...

Wiele podmiotów organizuje konkursy w mediach społecznościowych w celu przyciągnięcia nowych odbiorców oraz zaangażowania już obecnych. Zanim jednak zdecydujesz się na zorganizowanie konkursu, ważne jest, aby poznać przepisy prawa oraz oficjalne zasady operatora platformy społecznościowej. Konkurs na pierwszy rzut oka może wydawać się prosty do przeprowadzenia, może jednak przysporzyć problemów, w...

Czytaj więcej
nr 7-8/2026

Jakie są wytyczne przy tworzeniu regulaminów sprzedaży produktów, które są wyłącznie cyfrowe?

Jakie są wytyczne przy tworzeniu regulaminów sprzedaży produktów, które są wyłącznie cyfrowe?

Sprzedaż e-booka to na pierwszy rzut oka bardzo prosta sprawa. Klient wybiera publikację, wrzuca ją do wirtualnego koszyka, płaci, otrzymuje dostęp do pliku i transakcja jest zakończona. Nie ma potrzeby magazynowania, przygotowania do wysyłki, oczekiwania na kuriera, reklamacji dotyczącej uszkodzonego opakowania ani zwrotu fizycznego produktu. W praktyce ta pozorna prostota wymyka nam się jednak ze...

Czytaj więcej
nr 3-4/2026

Bezpieczne konto firmowe w SM, czyli jak się ustrzec np. przed jego utratą czy przejęciem kontroli przez osoby trzecie

Bezpieczne konto firmowe w SM, czyli jak się ustrzec np. przed jego utratą czy przejęciem kontroli przez osoby trzecie

Współczesne przedsiębiorstwo bez profilu w mediach społecznościowych jest jak sklep bez szyldu. Kanały te stały się fundamentem skutecznej komunikacji marketingowej, sprzedażowej i wizerunkowej, a ich wartość, choć trudna do precyzyjnego wyliczenia, jest nieoceniona. Utrata dostępu lub przejęcie kontroli przez osoby trzecie może w krótkim czasie doprowadzić do katastrofy wizerunkowej i finansowej,...

Czytaj więcej

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.