W warunkach rosnącej zmienności rynkowej zarządzanie płynnością przestaje być domeną wyłącznie działu finansowego, a staje się kluczową kompetencją całej organizacji. Jednym z najbardziej skutecznych narzędzi wspierających krótkoterminowe zarządzanie gotówką jest 13-tygodniowa prognoza cash flow. To podejście, szeroko stosowane zarówno przez firmy w restrukturyzacji, jak i dynamicznie rosnące organizacje, pozwala nie tylko przetrwać trudne okresy, ale również aktywnie zarządzać kapitałem obrotowym. Narzędzie to zyskało na znaczeniu szczególnie w trakcie pandemii COVID-19, kiedy to przerwane łańcuchy dostaw miały wpływ przede wszystkim na płynność. Według danych z 2025 r. ok. 84% firm zgłaszało trudności z płynnością finansową. Natomiast zatory płatnicze, które mają wpływ na płynność, są jednym z głównych czynników upadłości przedsiębiorstw. Problem jest szczególnie istotny w sektorze MŚP, gdzie rodzimy kapitał nie ma tak silnego wsparcia ze strony udziałowców zagranicznych. W niniejszym artykule przedstawiam praktyczny sposób budowy prognozy – oparty na doświadczeniach biznesowych oraz podejściu promowanym przez najlepsze praktyki zarządcze.
Dlaczego 13 tygodni?
Horyzont 13 tygodni (około jednego kwartału) nie jest przypadkowy, gdyż łączy w sobie:
- wystarczającą szczegółowość operacyjną – można już częściowo zweryfikować sezonowość działalności a większość zobowiązań i należności jest już znana lub przewidywalna,
- realność prognozowania – można skutecznie wpływać na decyzje (np. przyspieszenie inkasa, renegocjacje płatności),
- możliwość szybkiego reagowania – zarząd oczekuje konkretnych działań, a nie tylko raportowania.
13-tygodniowa prognoza jest średnioterminowym ujęciem, które warto aktualizować co miesiąc. Pozwala to przede wszystkim lepiej zarządzać kapitałem obrotowym i planować zobowiązania. Jeżeli ktoś liczy na lepszą kontrolę płatności i uniknięcie zatorów płatniczych, to powinien skupić się na krótkoterminowym podejściu (prognoza dniowa) i aktualizację tygodniową lub nawet codzienną. Jest to metoda bardziej czasochłonna, ale dająca lepsze efekty w momencie kiedy cash flow jest bardzo i decyduje o być albo nie być dla naszej organizacji.
Kluczowe założenia prognozy
Zanim przystąpimy do budowy modelu, warto zdefiniować kilka zasad, które będą nam określały działanie modelu. Wśród nich do najważniejszych należy zaliczyć:
- Cash is king – koncentrujemy się wyłącznie na przepływach pieniężnych, nie na wyniku księgowym. Niemniej należy rozważać pozycje księgowe w kontekście zaistnienia przepływu pieniężnego lub jego brak, np. gdy rozważamy odpis na złe długi, które mogą dławić naszą płynność pod kątem identyfikacji wypłacalności naszych klientów.
- Częstotliwość prognozy – prognoza powinna być dostosowana do celu, jaki założymy przy tworzeniu modelu. Inne są potrzeby dla prognoz krótkoterminowych, a inne dla dłuższego okresu.
- Rolling forecast – aktualizacja co tydzień.
Pozostałe 69% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
