Od 1 stycznia 2022 r., składając korektę części ewidencyjnej JPK_VAT, nie trzeba dodatkowo składać czynnego żalu. Ograniczona została jednak „skuteczność” takiej korekty. Podatnik nie uniknie odpowiedzialności karnej, składając korektę deklaracji lub ewidencji wtedy, gdy organ podatkowy ujawnił już to przestępstwo lub wykroczenie skarbowe w ramach prowadzonego postępowania albo wszczął już postępowanie.

Przepisy regulujące korektę deklaracji zamieszczone są przede wszystkim w Ordynacji podatkowej (art. 81 i 81b). Nie zmieniły się one w ramach pakietu zmian określanego mianem Polski Ład. Zmianie uległ natomiast (z dniem 1 stycznia 2022 r.) art. 16a Kodeksu karnego skarbowego (Kks) przewidujący wyłączenie odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie podatkowe, jeżeli podatnik złożył skuteczną korektę deklaracji. Zmiana ta ma dwie strony – zarówno tę korzystną dla podatników, jak i tę niekorzystną.

Korekta ewidencji bez czynnego żalu

Od 1 października 2020 r. podatników VAT obowiązuje składanie elektronicznego dokumentu JPK_VAT zawierającego dwie odrębne części: deklarację VAT i ewidencję VAT. Przepis art. 16a Kks wyłączał odpowiedzialność karną wyłącznie w odniesieniu do złożenia korekty deklaracji. Nie wyłączał tej odpowiedzialności w przypadkach odnoszących się do przesłania nierzetelnej lub wadliwej ewidencji, przewidzianej w art. 61a Kks. W celu uwolnienia się od tej odpowiedzialności podatnik musiał więc – oprócz złożenia korekty deklaracji – złożyć osobne pismo zawierające tzw. czynny żal, czyli oświadczenie o popełnieniu przestępstwa albo wykroczenia skarbowego – w tym przypadku polegającego na złożeniu błędnej ewidencji VAT. Jeśli podatnik złożył czynny żal zanim organ podatkowy podjął własne czynności w sprawie błędnej ewidencji, to jego odpowiedzialność z art. 61a Kks była wyłączana (na podstawie art. 16 Kks, który nie uległ zmianie w ramach Polskiego Ładu).

Zmiana art. 16a Kks powoduje, że przewidziane w nim wyłączenie odpowiedzialności obejmuje już także część ewidencyjną JPK_VAT. Efekt więc jest taki, że skuteczna korekta JPK_VAT wyłącza odpowiedzialność za złożenie zarówno błędnej deklaracji (art. 56 Kks), jak i błędnej ewidencji (wspomniany art. 61a Kks). Można więc podsumować, że zyskuje się dwa w jednym.

Skuteczność korekty deklaracji i ewidencji z dodatkowymi warunkami

W myśl dotychczasowego brzmienia art. 16a Kks jedynym warunkiem wyłączenia odpowiedzialności karnej było to, że podatnik dopłacił w całości podatek pomniejszony przez błąd w deklaracji i zrobił to niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy.

Nowe brzmienie art. 16a Kks powyższy warunek niekaralności utrzymuje i dodaje do niego nowy. Otóż z brzmienia art. 16a § 3 Kks wynika, że odpowiedzialność karna nie zostanie wyłączona:

§

(...) jeżeli przed złożeniem korekty deklaracji lub księgi wszczęto postępowanie przygotowawcze o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub ujawniono w toku toczącego się postępowania przygotowawczego to przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Zgodnie z przytoczonym fragmentem nowego przepisu dwie okoliczności mogą wyłączyć przywilej niekaralności. Mianowicie podatnik nie będzie mógł liczyć na uniknięcie odpowiedzialności, jeżeli:

( 1 ) organ wszczął już postępowanie o przestępstwo albo wykroczenie skarbowe popełnione właśnie w związku z błędną deklaracją lub ewidencją;

( 2 ) przestępstwo albo wykroczenie skarbowe popełnione w związku z błędną deklaracją lub ewidencją zostało ujawnione w ramach postępowania karnego w jakiejś innej sprawie.

W obu tych przypadkach podatnik w momencie składania korekty nie musi wiedzieć o zajściu takiej okoliczności. Jeśli więc złoży korektę nie wiedząc o tym, a potem organ odmówi wyłączenia odpowiedzialności, twierdząc, że nastąpiła któraś z tych dwóch okoliczności, podatnik powinien sprawdzić, czy rzeczywiście tak było. W przypadku okoliczności z pkt. 1 jest to łatwe, gdyż wszczęcie postępowania jest czynnością formalną, która musi być potwierdzona dokumentem znajdującym się w aktach sprawy karnej. Natomiast ujawnienie się innego czynu w ramach postępowania o jakiś inny czyn (pkt 2) to czynność niesformalizowana, wobec czego mogą tu powstać spory co do tego, czy aby na pewno w dniu złożenia przez podatnika korekty ujawnienie się błędu właśnie korygowanego już nastąpiło i to w ramach postępowania karnego.

Należy przy tym podkreślić, że nowy warunek wyłączenia odpowiedzialności karnej dotyczy korekty wszelkich deklaracji podatkowych, a także korekty ewidencji w ramach korekty JPK_VAT.

Przypisy / Źródła / Podstawa prawna
  • art. 81, art. 81b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2105
  • art. 16, art. 16a, art. 61a ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy – j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 408; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2105

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

MF wydłużył niektóre terminy w podatku u źródła

MF wydał rozporządzenie, w którym wydłużył ważność oświadczeń pierwotnych w podatku u źródła. Podatnicy zyskali również więcej czasu na składanie oświadczeń następczych.

Czytaj więcej

Nowelizacja ustawy o prawach konsumenta – uchwalona

4 listopada 2022 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o prawach konsumenta. Nowelizacja zmienia przepisy w zakresie ochrony praw konsumentów oraz wprowadza do ustawy o prawach konsumenta rozdziały dotyczące rękojmi i gwarancji konsumenckiej oraz umów o dostarczanie treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2023 r.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.