4 sierpnia 2025 r. została opublikowana nowa wersja projektu nowelizacji Ordynacji podatkowej, Wśród ponad 50 zmian, jakie zawiera projekt, jedną z istotniejszych dla podatników jest zmiana przepisów w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z Ordynacji podatkowej znikną przepisy pozwalające urzędnikom skarbowym zawiesić bieg przedawnienia podatkowego w sytuacji, gdy rozpocznie się postępowanie karne skarbowe.

Czy to koniec instrumentalnych postępowań karno-skarbowych? MF zmienia przepisy o przedawnieniach

Postępowanie karnoskarbowe a przedawnienie

Od wielu lat doradcy podatkowi zwracali uwagę na fakt, że urzędnicy fiskusa – tuż przed przedawnieniem zobowiązań podatkowych – nagminnie stosują wobec przedsiębiorców instrumentalne wszczęcie postępowania KKS. Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozpoczęcie takiego postępowania zawiesza bieg pięcioletniego przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Co więcej, z danych pozyskanych przez Krajową Izbę Doradców Podatkowych wynika, że większość postępowań KKS wszczętych została w ostatnich kilku miesiącach przed przedawnieniem – i z reguły nie wiązały się z nimi żadne dalsze czynności.

14 kwietnia 2025 r. w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zapadł ważny wyrok w sprawie I FSK 1078/24 – dotyczącej zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił kasację spółki (uznając, że mimo wadliwego uzasadnienia wyrok WSA odpowiada prawu) pozostawiając sprawę do kontynuowania przez organy podatkowe (wyrok WSA uchylał decyzję organu odwoławczego). Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się przy tym do poglądów z wcześniejszych uchwał, argumentując, że postanowienie o umorzeniu KKS w każdym przypadku powinno być przedmiotem oceny przy ustalaniu, czy nie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania, ponieważ nie może być ono pomijane przy ocenie tylko z tego powodu, że przepis art. 70 par 6 pkt 1 mówi o wszczęciu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny po raz pierwszy od wielu lat skorzystał z możliwości wydania postanowienia sygnalizacyjnego i dostrzegł problem nadużywania przez organy skarbowe instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych.

Jednocześnie planowane jest uchylenie art. 44 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, który stanowi, że karalność przestępstw skarbowych ustaje także w przypadku przedawnienia samego zobowiązania podatkowego.

Chodzi o oddzielenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego od terminu przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego. Pozwoli to na ściganie przestępstw skarbowych polegających na uszczupleniu należności publicznoprawnej także w przypadku, gdy w trakcie kontroli lub postepowania podatkowego uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe lub inna należność publicznoprawna, odpowiadające uszczuplonej należności publicznoprawnej – czytamy w uzasadnieniu do projektu.

Nowa przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia

Projekt zakłada wprowadzenie nowej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, związanej z postępowaniami dotyczącymi unikania opodatkowania. Termin przedawnienia będzie zawieszany z dniem wszczęcia takiego postępowania, ale nie dłużej niż na dwa lata. Jeśli w tym czasie organy podatkowe nie zakończą postępowania decyzją ostateczną, bieg terminu przedawnienia będzie kontynuowany.

Po zakończeniu postępowania bieg terminu przedawnienia będzie liczony od dnia następującego po doręczeniu decyzji ostateczne albo postanowienia wydanego na podstawie art. 119k § 1 lub 1a o.p.

Nowa regulacja ma zapobiec przedawnieniu zobowiązań podatkowych w przypadku wszczęcia skomplikowanego i czasochłonnego postępowania dotyczącego unikania opodatkowania. Dotychczasowe przepisy nie przewidywały takiej ochrony, co mogło prowadzić do sytuacji, w których zobowiązania podatkowe przedawniały się, zanim organy zdążyły zakończyć postępowanie.

Zmiana zasad dotyczących zabezpieczeń – hipoteka i zastaw skarbowy

W ramach nowelizacji Ordynacji podatkowej MF proponuje uchylenie art. 70 § 8 o.p., który dotychczas przewidywał, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu. W miejsce dotychczasowej regulacji wprowadzona zostanie nowa instytucja zawieszenia biegu terminu przedawnienia, która ma zapewnić równowagę między interesem fiskusa a prawami podatnika.

Bieg terminu przedawnienia będzie przerwany (albo zawieszany) wskutek ustanowienia hipoteki lub zastawu skarbowego (projektowany art. 70 § 6 pkt 7 Ordynacji podatkowej).

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpi z dniem wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego do odpowiedniego rejestru, pod warunkiem, że podatnik został o tym zawiadomiony. Zawieszenie nie będzie trwało bezterminowo – maksymalny okres zawieszenia wyniesie 5 lat od dnia wpisu zabezpieczenia. Po upływie tego okresu (lub wcześniej – w przypadku wykreślenia zabezpieczenia) bieg terminu przedawnienia będzie kontynuowany od dnia następującego po dniu wygaśnięcia lub wykreślenia hipoteki lub zastawu. W przypadku, gdy bieg terminu przedawnienia jeszcze się nie rozpoczął – jego rozpoczęcie również zostanie odroczone do momentu zakończenia zawieszenia.

Korekta wydłuży przedawnienie

Projekt zakłada również wydłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik skoryguje deklarację w okresie 12 miesięcy przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia. W takim przypadku termin ma być automatycznie przedłużony o kolejne 12 miesięcy. Oznacza to, że do 5 lat, o których mowa w art. 70 § 1 o.p., należy dodać 12 miesięcy, w wyniku czego wydłużony okres przedawnienia wyniesie 6 lat.

Pozwoli to na weryfikację rozliczenia przez US i wydanie decyzji wymiarowej w przypadku zakwestionowania korekty. 

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw z dnia 4 sierpnia 2025 r.

Źródło: Infor.pl

Pozostałe 0% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

Nabycia sprawdzające coraz popularniejszą formą kontroli

Co trzeci przedsiębiorca w Polsce łamie przepisy podatkowe podczas sprzedaży. Funkcjonariusze KAS w pierwszej połowie 2025 r. nałożyli rekordowe 9,5 tys. mandatów za niewystawianie paragonów i inne naruszenia. Nabycia sprawdzające stają się coraz skuteczniejszym narzędziem w walce z szarą strefą, a ich efektywność rośnie z roku na rok.

Czytaj więcej

UODO: jawność danych osobowych w CEIDG to zagrożenie dla przedsiębiorców

UODO: jawność danych osobowych w CEIDG to zagrożenie dla przedsiębiorców

Jawność danych osobowych w CEIDG, zwłaszcza adresu działalności, który w wielu przypadkach jest adresem zamieszkania, powoduje szereg zagrożeń przedsiębiorców – wskazuje Urząd Ochrony Danych Osobowych. Obowiązujący model powszechnej dostępności tych danych wymaga rewizji z punktu widzenia celów, dla jakich dane osobowe są pozyskiwane i wykorzystywane. Prezes UODO zwrócił się do ministra finansów z prośbą o zmianę przepisów w tym zakresie.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.