Brak dostatecznego rozeznania nową przesłanką „wyzysku”

Instytucja tzw. wyzysku określa sytuację, gdy jedna ze stron umowy – wykorzystując określone upośledzenie drugiej strony – zastrzega dla siebie świadczenie rażąco przewyższające świadczenie własne. W ostatnich latach pojawiły się praktyki rynkowe polegające na zawieraniu umów o skutkach analogicznych do wyzysku, lecz formalnie nie mieszczących się w zakresie zastosowania tej instytucji. Chodzi np. o nakłanianie osób starszych, przy zastosowaniu technik marketingowych, do nabywania rzeczy ruchomych codziennego użytku po zawyżonych cenach. W efekcie, stosowane techniki sprzedaży utrudniają rozważenie oferty, a umowa sprzedaży zawierana jest pod wpływem sugestii, bez potrzebnego namysłu.

Aby przeciwdziałać m.in. takim sytuacjom dodano „brak dostatecznego rozeznania” do katalogu przesłanek, których zaistnienie pozwala ocenić sytuację, jako stanowiącą wyzysk w rozumieniu prawa.

Z wyzyskiem mamy do czynienia jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia. Gdy taka sytuacja ma miejsce, druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy. Uprawnienia te wygasają z upływem lat dwóch od dnia zawarcia umowy.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.