Prowadzenie działalności gospodarczej coraz częściej wiąże się z dokonywaniem transakcji w walutach obcych. Przedsiębiorstwa kupują towary i usługi od zagranicznych kontrahentów, dokonują sprzedaży na rynkach międzynarodowych, zaciągają kredyty i pożyczki w walutach obcych, a także posiadają należności i środki pieniężne denominowane w walutach innych niż waluta krajowa. W przypadku jednostek prowadzących księgi rachunkowe w Polsce podstawową walutą prezentacji danych finansowych jest złoty polski. Powoduje to konieczność odpowiedniego przeliczania operacji gospodarczych wyrażonych w walutach obcych oraz dokonywania ich późniejszej wyceny.
Wycena bilansowa aktywów i pasywów w walutach obcych jest istotnym elementem rachunkowości, ponieważ wpływa bezpośrednio na wartość pozycji prezentowanych w sprawozdaniu finansowym, a także na wynik finansowy jednostki. Szczególne znaczenie mają tutaj różnice kursowe, które powstają zarówno w momencie rozliczania transakcji, jak i w wyniku wyceny bilansowej składników majątku i źródeł ich finansowania. Wahania kursów walut mogą prowadzić do powstania dodatnich, jak i ujemnych różnic kursowych.
Pojęcie waluty obcej i operacji gospodarczych w walutach obcych
Zgodnie z zasadami rachunkowości operacje gospodarcze powinny być ujmowane w księgach rachunkowych w sposób zapewniający ich rzetelne i jasne przedstawienie. W polskich jednostkach księgi rachunkowe prowadzone są co do zasady w języku polskim i w walucie polskiej. Jeżeli jednak operacja gospodarcza została przeprowadzona w walucie obcej, jej wartość należy odpowiednio przeliczyć na złote.
Walutą obcą jest waluta innego państwa niż Polska, natomiast aktywa i pasywa w walutach obcych obejmują takie składniki majątku i źródła finansowania, których wartość została wyrażona w walucie innej niż złoty. Mogą to być m.in. środki pieniężne na rachunkach bankowych prowadzonych w euro lub dolarach, należności od zagranicznych kontrahentów, zobowiązania wobec dostawców zagranicznych, kredyty i pożyczki walutowe czy też inne rozrachunki.
W praktyce rachunkowości szczególnie istotne jest rozróżnienie pomiędzy momentem początkowego ujęcia operacji a późniejszą wyceną bilansową. Kurs waluty może bowiem ulegać zmianom pomiędzy dniem powstania należności lub zobowiązania a dniem jego zapłaty bądź dniem bilansowym. Zmiana kursu prowadzi do powstania różnic kursowych.
Wycena operacji gospodarczych w walutach obcych
Pierwszym etapem rozliczania operacji w walutach obcych jest przeliczenie ich wartości na złote. Zgodnie z ustawą o rachunkowości operacje gospodarcze wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie faktycznie zastosowanym w tym dniu.
W przypadku sprzedaży lub zakupu waluty, a także operacji związanych z zapłatą należności lub zobowiązania, zastosowanie może mieć kurs faktycznie zastosowany przez bank lub inną instytucję finansową. Jeżeli natomiast dla danej operacji nie jest możliwe zastosowanie kursu faktycznie zastosowanego, jednostka stosuje kurs średni ogłoszony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień przeprowadzenia operacji.
Wybór właściwego kursu ma istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia wartości początkowej składnika aktywów lub pasywów. Wartość ta stanowi następnie punkt odniesienia dla ustalania różnic kursowych.
Pozostałe 73% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu
