Wąskie gardła w procesie przygotowywania sprawozdań finansowych

CIRZ_223_25.jpg

Jak zaplanować proces sprawozdawczy, aby wyeliminować jak najwięcej ryzyk i nieprawidłowości, które mogą wystąpić? Jak uchronić się przed podawaniem niekompletnych, nierzetelnych informacji? Jakie niebezpieczeństwa kryją się w procesie konsolidacji sprawozdań? I wreszcie – jakie powinno być podejście kierownictwa do procesu sprawozdawczego, aby zniwelować wąskie gardła?

W ramach procesu sprawozdawczego można wyodrębnić następujące – podstawowe – etapy:

  • zakończenie księgowań w księgach rachunkowych i ich wstępne „zamknięcie” (brak dalszych księgowań do czasu zakończenia audytu sprawozdania finansowego),
  • przygotowanie wstępnej wersji sprawozdania finansowego,
  • współpraca z audytorem zewnętrznym w procesie badania sprawozdania finansowego,
  • wprowadzenie korekt audytowych do ksiąg rachunkowych i ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych,
  • sporządzenie ostatecznej wersji sprawozdania finansowego.

Organizacje zobowiązane do sporządzania sprawozdań finansowych powinny z odpowiednim wyprzedzeniem zaplanować, a następnie zrealizować proces sprawozdawczy. Na wstępną i finalną zawartość sprawozdania finansowego mają wpływ działania podejmowane w całej organizacji, jak również poza nią, tj. przez instytucje finansowe i inne podmioty zewnętrzne, np.:

  • dział sprzedaży,
  • dział prawny,
  • dział zakupów,
  • dział finansowo-księgowy,
  • urząd skarbowy,
  • banki,
  • dostawcy i odbiorcy.

Oczywiście podmioty zewnętrzne mają mniejszy bezpośredni wpływ na sprawozdanie finansowe w porównaniu do komórek wewnętrznych, tym niemniej skutki transakcji z nimi mogą mieć znaczącą „siłę rażenia” (np. kary i odsetki z tytułu nieprawidłowo naliczonych i odprowadzonych podatków, kary z tytułu nieterminowego wykonania usług lub zerwania współpracy z dostawcami i odbiorcami).

Wąskie gardła w jednostkowym sprawozdaniu finansowym

Wąskie gardła w procesie sporządzania jednostkowego sprawozdania finansowego dotyczą zarówno kwestii merytorycznych, jak i techniczno-organizacyjnych. Obecnie obowiązujący wzór sprawozdania finansowego określają załączniki do ustawy o rachunkowości. Sam wzór stwarza niebezpieczeństwa dla procesu sporządzania sprawozdania finansowego. W związku z tym częstą wadą sprawozdań finansowych jest zamieszczanie niepotrzebnych informacji niemających w ogóle zastosowania do działalności danej organizacji, podczas gdy informacje naprawdę ważne są traktowane po macoszemu (opisywane skrótowo lub w ogóle pomijane). Zdarza się, że niektóre informacje (zasady rachunkowości) są kopiowane z roku na rok bez analizy, że w międzyczasie coś mogło się zmienić. Takie podejście zaciemnia sprawozdanie finansowe i utrudnia już na wstępie jego lekturę i analizę.

Proces sporządzania sprawozdania finansowego wiąże się z przyjęciem różnych założeń. Użyteczność i wiarygodność danych w sprawozdaniu finansowym zależy nie tylko od formatu, ale również od prawidłowości tych danych.Do źródeł potencjalnych ryzyk należą osądy i oszacowania dokonywane na potrzeby sprawozdania. Sporządzenie sprawozdania finansowego wymaga od kierownictwa jednostki dokonania osądów i szacunków, które mają wpływ na prezentowane wartości aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów. Szacunki oraz związane z nimi założenia powinny opierać się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, które są uznawane za racjonalne w danych okolicznościach, a ich wyniki powinny dawać podstawę osądu co do wartości księgowej netto aktywów i zobowiązań, która nie wynika bezpośrednio z innych źródeł. Tak to wygląda w teorii, natomiast w praktyce różnie bywa, okazuje się bowiem, że pojawia się pole do pewnych manipulacji.

Poniżej zaprezentowano obszary przykładowych szacunków:

  • możliwość realizacji aktywa na podatek odroczony z tytułu poniesionych w przeszłości strat podatkowych,
  • okresy ekonomicznej użyteczności oraz wartości odzyskiwalnych i odpisów z tytułu utraty wartości rzeczowego majątku trwałego oraz wartości niematerialnych,
  • odpisy aktualizujące wartość aktywów obrotowych z tytułu np. wolno rotujących zapasów, należności uznawanych za nieściągalne,
  • rezerwy na świadczenia pracownicze i inne zobowiązania,
  • wartość godziwa nieruchomości lub innych aktywów należących do jednostki.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Archiwum

Polecamy