Należności w księgach rachunkowych powinny podlegać okresowej ocenie realności ich uzyskania. Może się bowiem zdarzyć, iż część należności z różnych powodów może być trudna do odzyskania. Wówczas jednostka powinna zaktualizować ich wartość.

Tworzenie i rozwiązywanie odpisów aktualizujących

Obowiązek tworzenia odpisów

Tworzenie odpisów aktualizujących należności jest ściśle związana z rachunkowością przedsiębiorstw, które na co dzień dokonują transakcji z innymi podmiotami. W myśl art. 28 ust. 1 ustawa z 29.9.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, dalej uor) jednostka zobligowana jest do wykazania w sprawozdaniu finansowym należności według kwoty wymaganej zapłaty, jednak z zachowaniem zasady ostrożności, zaś należności te spółka powinna wyceniać nie rzadziej niż na dzień bilansowy.

W celu zachowania nadrzędnych zasad rachunkowości, jakimi są zasada ostrożności oraz zasada przedstawienia rzetelnego i prawdziwego obrazu jednostki, prawo bilansowe nakłada obowiązek tworzenia odpisów aktualizujących należności. Taki zapis ma na celu doprowadzenie należności do poziomu najbardziej wiarygodnego, a zatem w przypadku pojawienia się przesłanek, iż posiadana należność może być niemożliwa bądź ciężka do wyegzekwowania. W takiej sytuacji jednostka powinna wykazać w bilansie jej wartość, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa utraty przyszłych korzyści ekonomicznych. W ten sposób tworzony jest odpis aktualizujący należności, który pomniejsza ich wartość w bilansie.

Do wyceny należności na dzień bilansowy analizie podlegają:

czas zalegania z zapłatą,

wyniki z przekazanych wezwań do zapłaty,

wszelka korespondencja prowadzona z dłużnikiem w celu ściągnięcia należności,

posiadane dokumenty, np. postanowienia sądu o postawieniu w stan upadłości lub likwidacji, dokumenty potwierdzające przebieg procesu windykacyjnego i egzekucyjnego, decyzje o umorzeniu itd.

Zgodnie z art. 35b. ust. 1. uor wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu do:

należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości oraz w stosunku do których zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub został złożony wniosek o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu – do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu-komisarzowi w postępowaniu upadłościowym lub umieszczonej w spisie wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym;

należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego – w pełnej wysokości należności;

należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna – do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności;

należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego – w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania;

należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców – w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także ogólnego, na nieściągalne należności.

Pozostałe 64% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

MSR 20 Dotacje rządowe oraz ujawnianie informacji na temat pomocy rządowej

MSR 20 Dotacje rządowe oraz ujawnianie informacji na temat pomocy rządowej

Firmy prowadzące działalność gospodarczą mają możliwość skorzystania z różnych rodzajów pomocy oferowanych przez państwo, po spełnieniu wskazanych warunków. Najczęstszą formą wsparcia są dotacje rządowe, których przyjęcie niejednokrotnie budzi wątpliwości odnośnie ich rozliczenia księgowego.

Czytaj więcej

Sprzedaż wierzytelności w ramach umowy faktoringu – koszty podatkowe i ewidencja

Sprzedaż wierzytelności w ramach umowy faktoringu – koszty podatkowe i ewidencja

Ministerstwo Finansów wydało interpretację ogólną dotyczącą zasad ustalania kosztów podatkowych przy sprzedaży wierzytelności w ramach umów faktoringu. Interpretacja dotyczy zarówno podatników CIT, jak i PIT. W artykule przedstawiamy i wyjaśniamy problemy podatkowe rozstrzygane w interpretacji ogólnej oraz wskazujemy, jak umowy te ujmować w księgach rachunkowych.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama