Osobowe spółki handlowe (jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna) są odrębnymi podmiotami prawa i działają na podstawie przepisów ustawy – Kodeks spółek handlowych. Specyfika rachunkowości tych spółek wynika m.in. z faktu, że spółki te nie mają obowiązku tworzenia kapitału zakładowego, w związku z czym transakcje między spółką a wspólnikami wymagają szczegółowej dokumentacji.

Rozrachunki z właścicielami w spółkach osobowych

Spółki osobowe posiadają zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz bierną i czynną legitymację procesową. Handlowa spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Konsekwencją przyznania spółkom osobowym zdolności prawnej jest posiadanie przez nie własnego majątku.

Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą i przysługuje jej status przedsiębiorcy. Powstaje ona z chwilą wpisu w rejestrze.

Majątkiem osobowych spółek handlowych jest wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.


WAŻNE!

Warto zwrócić uwagę na to, że majątek spółki nie jest majątkiem wspólników.


Także wspólników spółki jawnej nie można traktować tak jak wspólników spółki cywilnej współuprawnionych do wspólnego majątku. Zatem w przypadku nabycia np. nieruchomości czy ruchomości ich właścicielem jest spółka osobowa, a nie jej wspólnicy. Spółka może bowiem nabywać prawa w drodze czynności prawnych czy wskutek innych zdarzeń.

Status handlowych spółek osobowych dla celów VAT i ubezpieczeń społecznych

Handlowa spółka osobowa jest odrębnym od wspólników podatnikiem VAT.

Spółki: jawna, partnerska czy komandytowa są odrębnymi płatnikami składek ubezpieczeniowych. Spółka jest płatnikiem składek za pracowników i inne zatrudnione osoby. Natomiast wspólnicy tych spółek są płatnikami składek na własne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku spółki komandytowo-akcyjnej. Spółka jest płatnikiem składek za pracowników i inne osoby zatrudnione w spółce, natomiast wspólnicy tej spółki nie są płatnikami składek na własne ubezpieczenia. Wynika to z tego, że w myśl ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie są oni traktowani jako osoby wykonujące pozarolniczą działalność.


WAŻNE!

Zgodnie z zapisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Przepis ten nie odnosi się do wspólników spółki komandytowo-akcyjnej. Dlatego nie podlegają oni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.


Handlowa spółka osobowa a pomoc finansowa wspólników

Zdarzają się sytuacje, gdy spółka ma chwilowe trudności finansowe, a wspólnicy chcą wzmocnić spółkę, dokonując wpłat brakujących środków na jej rachunek bankowy. Jak wynika z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dokonaną przez wspólników wpłatę środków pieniężnych na rachunek bankowy spółki należy potraktować jako pożyczkę lub wniesienie wkładów wspólników do spółki i opodatkować podatkiem od czynności cywilnoprawnych jak od zmian umowy spółki, tj. w wysokości 0,5%.

Zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Otrzymaną pożyczkę spółka ewidencjonuje w księgach rachunkowych na koncie zespołu 2 „Pozostałe rozrachunki – otrzymane pożyczki” w podziale na poszczególnych pożyczkodawców.


Przykład 1

Dwaj wspólnicy wpłacili środki pieniężne na rachunek bankowy spółki, każdy po 100 000 zł, tj. łącznie 200 000 zł. Dokonana wpłata została potraktowana jak pożyczka. Spółka odprowadziła podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5% od wartości otrzymanej pożyczki.

Ewidencja księgowa

( 1 ) Wpłata na rachunek bankowy spółki środków pieniężnych przez wspólników:

Wn „Rachunek bankowy” 200 000 zł

Ma „Otrzymane pożyczki” 200 000 zł

w analityce:

wspólnik 1 – 100 000 zł

wspólnik 2 – 100 000 zł

( 2 ) Zapłata podatku PCC: 200 000 zł x 0,5% = 1000 zł

Wn „Podatki i opłaty” 1 000 zł

Ma „Rachunek bankowy” 1 000 zł

Majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Zatem przekazane przez wspólników na rachunek spółki środki pieniężne mogą być potraktowane jako wkład wspólników do spółki. Wynika to z faktu, że przekazane środki są wydatkowane przez spółkę w sposób przekładający się na wzrost majątku spółki, a więc tak samo jak wkłady do spółki powodują przyrost jej majątku.

Pozostałe 71% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

Jak rozliczyć w księgach rachunkowych ubezpieczenie od ryzyk cybernetycznych

Jak rozliczyć w księgach rachunkowych ubezpieczenie od ryzyk cybernetycznych

Spółka ze względu na rodzaj prowadzonej działalności podjęła decyzję o wykupie ubezpieczenia od utraty danych w związku z możliwymi atakami hakerskimi, które mogą skutkować przestojami w działalności firmy. Ubezpieczenie obejmuje okres roku i jest płatne w dwóch ratach (sierpień 2022 r. i luty 2023 r.). W jaki sposób ewidencjonować tego typu ubezpieczenie? Kiedy koszt ten jest uznawany podatkowo?

Czytaj więcej

Oszustwa księgowe – istota i charakterystyka wybranych technik

Oszustwa księgowe – istota i charakterystyka wybranych technik

Zarówno czas, jak i nieustannie postępująca technologia przyczyniły się do rozpowszechnienia i rozwoju księgowości, umożliwiając z jednej strony lepsze poznanie i stosowanie rachunkowości, ale z drugiej strony przyczyniając się do prób jej nienależytego wykorzystywania poprzez celowe wprowadzanie w błąd, a nawet łamanie prawa. Symbolem nadużyć jest tzw. kreatywna księgowość oraz oszustwo księgowe. Kluczowe staje się rozumienie technik oszustw księgowych, by umieć im zapobiegać zanim przedsiębiorstwo poniesie straty.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.