W poprzednim wydaniu kwestię związaną z różnicami kursowymi omówiliśmy na przykładzie metod rozliczania różnic kursowych, w których opisaliśmy metodę rachunkową oraz metodę podatkową, ogólne zasady wyceny różnic kursowych oraz przedstawiliśmy na praktycznym przykładzie, jak powinna wyglądać ewidencja rachunkowa transakcji zakupu oraz sprzedaży towarów i usług. Ze względu na złożoność tematu i wielkość zagadnień pragniemy przedstawić na konkretnych przykładach dalsze sytuacje, w których możliwe jest powstanie różnic kursowych w rachunkowości.

Kwestia związana z powstawaniem różnic kursowych jest bardzo powszechna i może wystąpić teoretycznie przy każdej operacji gospodarczej jednostki, począwszy od zwykłych rozliczeń handlowych między danymi jednostkami, rozliczania zaliczek pracowniczych w walutach obcych, delegacji, leasingu, aż po nabycie udziałów czy wypłatę dywidend.

Polskie prawo bilansowe nie reguluje kwestii związanych z rozliczaniem dokonywanych transakcji pod kątem waluty, w jakiej powinny być one rozliczane, natomiast w myśl art. 23 ust. 3 ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 395; dalej: UoR) jednostka powinna w księgach rachunkowych dokonywać zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych w sposób umożliwiający ustalenie kwoty operacji zarówno w walucie polskiej, jak i walucie obcej. Z powyższego przepisu wynika, że wszelkie dokonywane transakcje walutowe, zarówno dla celów podatkowych, jak i ewidencji księgowej powinny być przeliczone na polską walutę. W artykule omówimy szereg różnych przypadków, w których jednostka zmuszona będzie do przeliczenia rozliczeń transakcji walutowych na polskie złote.

Rozliczanie zaliczek w walucie obcej

Ustawodawca jasno określił, iż otrzymane od kontrahentów zaliczki, które dotyczą przyszłych dostaw towarów i usług, nie powodują powstania przychodu w momencie ich otrzymania. Dopiero gdy dochodzi do realizacji dostawy lub usługi, zostają one zaliczone na poczet ceny całej usługi lub dostawy, w kwestii podatku dochodowego, co uregulowane zostało w art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1036; dalej: ustawa o CIT). Zgodnie z powyższym przepisem, do przychodów nie zalicza się „pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych (…)”.

Natomiast jednostka otrzymaną od kontrahenta zaliczkę musi wykazać w ewidencji księgowej przy zastosowaniu poprawnego kursu walutowego. W myśl art. 30 ust. 2 UoR zaliczkę otrzymaną w walucie obcej przelicza się na złote w momencie wpływu waluty obcej na rachunek walutowy po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania tej wpłaty. Jeżeli zaliczka w walucie obcej wpłynęła na bieżący rachunek złotówkowy, wyceny dokonujemy po kursie kupna banku, z którego usług korzystamy, czyli po kursie, po którym walutę nabył bank. Podobny kurs stosuje się dla celów podatku dochodowego, bowiem w myśl art. 12 ust. 2 ustawy o CIT „przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu”.

Przykład 1.

Na rachunek walutowy jednostki 20 czerwca 2018 r. wpłynęła zaliczka od kontrahenta zagranicznego XYZ s.r.o., na poczet dostawy towarów w wysokości 25 000 EUR. Średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień wpływu (19 czerwca 2018 r.) zaliczki wynosił 4,3113 PLN. Jednostka dostarczyła towary kontrahentowi XYZ s.r.o i wystawiła fakturę na kwotę 35 000 EUR w dniu 25 czerwca 2018 r. (kurs z dn. 22 czerwca – 4,3149 PLN, bowiem 24 czerwca to niedziela). Kontrahent XYZ s.r.o uregulował pozostałą część faktury w kwocie 10 000 EUR w dniu 28 czerwca 2018 r. Spółka zanotowała wpływ na rachunek walutowy kwoty pozostałej części faktury i ujęła go w księgach po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień wpływu kwoty, tj. 27 czerwca 2018 – 4,3430 PLN).

  1. Wpływ zaliczki na poczet dostawy towarów

    25 000 EUR × 4,4113 PLN/EUR = 110 282,50 PLN.

  2. Faktura sprzedaży dokumentująca wydanie towarów:

    35 000 EUR × 4,3149 PLN/EUR = 151 021,50 PLN.

  3. Rozliczenie różnic kursowych dotyczących otrzymanej zaliczki:

    25 000 EUR × (4,4113 – 4,3149) PLN/EUR = 2410 PLN.

    Jest to dodatnia różnica kursowa, którą spółka zaliczy do przychodów finansowych.

  4. Wpływ na rachunek walutowy pozostałej części wartości towarów:

    10 000 EUR × 4,3430 PLN/EUR = 43 430 PLN/EUR.

  5. Powstanie różnic kursowych od należności:

    10 000 EUR × (4,3149 – 4,3430) PLN/EUR = -281 PLN.

Jest to ujemna różnica kursowa zaliczona do kosztów finansowych.

Różnice kursowe przy leasingu

Pojęcie umowy leasingu zostało określone w art. 17a ust. 1 ustawy o CIT, w myśl tego przepisu poprzez „umowę leasingu – rozumie się umowę nazwaną w Kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej „finansującym”, oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów”.

Full access available for logged users only. Log in or select best subscription option here..

Log in Order a subscription

Also check

Zasada memoriału w rachunkowości

CiRZ_237_43.jpg

Wszystkie jednostki, które prowadzą księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości są zobowiązane do stosowania nadrzędnych zasad rachunkowości. Stosowanie zasad rachunkowości zapewnia rzetelny, bezbłędny, sprawdzalny i na bieżąco uzyskiwany obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Poprawne stosowanie zasad warunkuje wiarygodność danych zawartych w księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych. Kolejną z zasad, które opisujemy na łamach magazynu, jest zasada memoriału.

Read more

KSR 3 Niezakończone usługi budowlane - po zmianach w 2019 r.

CiRZ_237_18.jpg

Krajowy Standard Rachunkowości nr 3 „Niezakończone usługi budowlane” obejmuje szczególną branżę budowlaną, w której usługi realizowane są w długim okresie. Taki czas wykonania usług powoduje często rozbieżności w ich wycenie i ujęciu w księgach rachunkowych, które powinny być prowadzone zgodnie z zasadą memoriału oraz zasadą współmierności przychodów i kosztów, co nakazuje przypisać poszczególnym okresom, w których wykonano świadczenia, dotyczące ich przychody i koszty. Takie podejście rodzi zatem wiele wątpliwości. Problem ten został szczegółowo opisany w KSR nr 3.

Read more

Zasada współmierności w rachunkowości

CiRZ_5_43.jpg

Rachunkowość to sztuka rejestrowania, klasyfikowania i sumowania operacji gospodarczych w szczególny sposób, zgodnie z ustawą o rachunkowości, a także innymi ustawami, np. ustawą o podatku od towarów i usług, ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych lub fizycznych. Rachunkowość to też język biznesu, którym posługuje się świat gospodarki. Język ten wykorzystuje metody, zasady, koncepcje, standardy zawarte w obowiązujących przepisach prawnych. Jedną z ważniejszych zasad jest zasada współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów.

Read more

Current issue

Polecamy

Go to

Partners

Reklama