MSSF 16 obowiązuje jednostki stosujące MSSF od 1 stycznia 2019 r., zastępując MSR 17 i interpretacje KIMSF 4, SKI-15 i SKI-27. Kluczowa zmiana to jeden model dla leasingobiorcy – niemal każdy leasing trafia do bilansu jako prawo do użytkowania (ROU) i zobowiązanie leasingowe, zamiast podziału na leasing operacyjny i finansowy. Po stronie leasingodawcy ten podział pozostał bez zmian.
Zakres standardu i zwolnienia z ujmowania
MSSF 16 nie obejmuje m.in. leasingów dot. poszukiwania zasobów mineralnych, aktywów biologicznych u leasingobiorcy (MSR 41), umów koncesjonowanych (KIMSF 12) oraz licencji IP (MSSF 15 u leasingodawcy, MSR 38 u leasingobiorcy – pkt 3), leasingobiorca może jednak dobrowolnie objąć standardem leasingi innych WNiP (pkt 4).
Dwa praktyczne zwolnienia z pełnego ujmowania (pkt 5-8): leasingi krótkoterminowe (okres do 12 miesięcy, bez opcji kupna – elekcja per klasa bazowego składnika aktywów) oraz leasingi aktywów o niskiej wartości (elekcja per pojedynczy leasing). W obu przypadkach opłaty ujmuje się jako koszt liniowo albo inną systematyczną metodą, jeżeli lepiej odzwierciedla wzorzec korzyści, bez ROU i zobowiązania.
Ocena „niskiej wartości" jest bezwzględna, niezależna od istotności dla leasingobiorcy (pkt B4) – przykłady z załącznika B: tablety, laptopy, drobne wyposażenie biurowe, telefony (B8). Samochody co do zasady nie kwalifikują się, bo nowy samochód zazwyczaj nie ma niskiej wartości (B6).
Identyfikacja leasingu – najczęstsze pole błędów
Umowa zawiera leasing, jeśli przekazuje prawo do sprawowania kontroli nad użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów przez dany okres w zamian za wynagrodzenie (pkt 9). Test kontroli wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków przez cały okres użytkowania (B9): (1) klient ma prawo do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania składnika aktywów oraz (2) klient ma prawo do kierowania tym, jak i w jakim celu składnik jest wykorzystywany.
Znaczące prawo dostawcy do zastąpienia składnika aktywów wyklucza istnienie zidentyfikowanego składnika – ale tylko gdy dostawca ma zarówno praktyczną możliwość podstawienia innego aktywa przez cały okres, jak i osiągnąłby z tego korzyść ekonomiczną (B14), rzadko wykorzystywane lub nieopłacalne prawo do zamiany nie jest znaczące. Gdy klient nie potrafi tego łatwo ocenić, zakłada, że prawo do zastąpienia nie jest znaczące (B19) – w praktyce działa to na korzyść rozpoznania leasingu.
Prawo do kierowania użytkowaniem istnieje, gdy klient decyduje, jak i w jakim celu składnik jest wykorzystywany w okresie użytkowania, albo gdy stosowne decyzje podjęto już wcześniej, a klient obsługuje składnik według własnych poleceń, których dostawca nie może zmieniać, lub sam zaprojektował składnik z góry przesądzając jego wykorzystanie (B24), prawa ograniczone do obsługi/konserwacji oraz prawa ochronne dostawcy nie wykluczają kontroli klienta (B27, B30). Ma to szczególne znaczenie przy umowach nazwanych jako usługowe – outsourcing floty, centrum danych, magazynowanie – które mogą w istocie zawierać leasing zidentyfikowanego, fizycznie odrębnego składnika aktywów (pkt B20).
Pozostałe 76% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu
