Na styczeń 2016 r. prowadzący transakcje z podmiotami powiązanymi powinni się przygotować na szereg zmian w zasadach dokumentowania wzajemnych czynności. Proponowane modyfikacje mają wynikać z ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych, a także niektórych innych ustaw. Ustawa została opublikowana w kwietniu, w Rządowym Centrum Legislacyjnym. Wnioskodawcą projektu było Ministerstwo Finansów.
Zapowiadane działania to kolejne, po wprowadzonych 1 stycznia 2015 r., modyfikacje w dziedzinie zakresu oraz czynności, jakie prezentować musi podmiot prowadzący czynności z podmiotami z nim powiązanymi. Obecną zmianę traktować należy jako kolejny etap tych poprawek. Po wprowadzeniu nowych przepisów prawa, od 2016 r., za podmioty powiązane uznawać się będzie jednostki, pomiędzy którymi udział bezpośredni lub pośredni w kapitale wynosić będzie nie mniej niż 20%. Obecnie wartość ta jest niższa i wynosi 5%. Dokumentacja dotyczyć ma jednak nie tylko podatników podatku dochodowego od osób prawnych lub podatku dochodowego od osób fizycznych, ale również spółek osobowych. Spółki nieposiadające osobowości prawnej będą uprawnione do wyznaczenia wspólnika odpowiedzialnego za raportowanie, jednak decyzja taka nie zwolni pozostałych wspólników z odpowiedzialności za sporządzenie dokumentacji przez spółkę.
Metody raportowania i dokumentacji zależne będą od wielkości podmiotu powiązanego. W przypadku jednostek zaliczanych do grupy największych, sporządzana ma być dokumentacja uwzględniająca raportowanie według krajów. Oprócz realizacji takich samych obowiązków dokumentacji co podmioty mniejsze, jednostki, których skonsolidowane przychody przekraczać będą rocznie 750 mln euro będą zobowiązane przedstawiać sprawozdania o wysokości dochodów i zapłaconego podatku oraz miejscach prowadzenia działalności gospodarczej jednostek zależnych oraz zakładów zagranicznych, należących do grupy kapitałowej.
Jednostki mniejsze, których przychody lub koszty przekraczają jednak 20 mln euro, zobowiązane będą do przygotowania dokumentacji o grupie jednostek powiązanych, w skład której wchodzą.
Podstawowe obowiązki dokumentacyjne dotyczyć będą natomiast takich podmiotów, których przychody przekraczają rocznie 2 mln euro. Ich obowiązkiem będzie sporządzanie dokumentacji na poziomie krajowym (tzw. local file). Przekroczenie równowartości 10 mln euro zmusi je jednocześnie dodatkowo do przygotowania dokumentacji, zawierającej opis analizy danych porównawczych.
Czynności objęte dokumentacją podatkową
Zgodnie z projektem, poza typowymi transakcjami między podmiotami powiązanymi, dokumentację trzeba będzie sporządzać dla innych zdarzeń z udziałem powiązanych, które ujęto w księgach rachunkowych. Ustawodawca wskazuje np. na umowy o zarządzaniu płynnością jednostek, umowy o podziale kosztów, umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze. Katalog umowy objętych obowiązkiem sporządzania dokumentacji pozostaje jednak otwarty. Zatem wszystkie ujęte w księgach czynności mogą potencjalnie stanowić podstawę do szerszego raportowania.
Termin sporządzania dokumentacji oraz dodatkowe obowiązki nałożone na podatników
Przewiduje się wprowadzenie sztywnego terminu, do którego sporządzanie dokumentacji musi zostać zakończone. Obowiązek ten realizowany ma być w terminie do dnia sporządzania deklaracji podatkowej za dany rok. Jednocześnie załącznikiem do tej deklaracji ma się stać nowe oświadczenie o sporządzeniu kompletnej dokumentacji w ustawowym terminie. Oprócz oświadczenia, podmioty o przychodach lub kosztach przekraczających 10 mln euro, jako załącznik do deklaracji podatkowej będą musiały składać uproszczone sprawozdanie w sprawie transakcji z podmiotami powiązanymi. Mniejsze jednostki nie będą zmuszone do tego rodzaju działań sprawozdawczych. Na wszystkich sporządzających dokumentację podatkową nałożony ma zostać natomiast nowy obowiązek okresowego przeglądu sporządzonej już dokumentacji w zakresie transakcji kontynuowanych w latach następnych. Przeglądy nie mogą odbywać się rzadziej niż raz w roku, przed złożeniem zeznania za dany rok podatkowy.
Cel wprowadzania nowelizacji
Projektowane zmiany są wynikiem dostosowania przepisów i jednorodnego podejścia do zasad sporządzania dokumentacji transakcji na terenie całej Unii Europejskiej. Jednolite zasady sporządzania dokumentacji opierają się o trzy kategorie działań sprawozdawczych (na płaszczyźnie międzynarodowej Country-By-Country Reporting, na płaszczyźnie grupy kapitałowej – Master File oraz dokumentację krajową Local File).
