Niższe stopy za granicą wpłyną na decyzje RPP
l Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła we wrześniu stopy procentowe bez zmian. Treść oficjalnego komunikatu była zbliżona do wersji sprzed miesiąca, choć jego wydźwięk był bardziej gołębi niż w sierpniu. Na uwagę zasługuje fakt, że znacznie mocniej niż do tej pory zaakcentowano ryzyko wyraźnego spowolnienia wzrostu PKB w kolejnych kwartałach, zarówno w kraju, jak i za granicą. Rada po raz pierwszy stwierdziła, że tempo wzrostu gospodarczego w Polsce może obniżyć się poniżej wzrostu potencjalnego.
l Mimo większych niż przed miesiącem obaw o skalę spowolnienia gospodarki, RPP podtrzymała nieformalne restrykcyjne nastawienie, nie wykluczając kolejnych podwyżek. RPP spotkała się na specjalnym posiedzeniu tuż po obniżce stóp przez najważniejsze banki centralne za granicą. Krajowe stopy pozostały bez zmian, a Rada napisała w komunikacie, że skutki działań banków centralnych będą uwzględnione w analizie perspektyw inflacji i wzrostu PKB na posiedzeniu decyzyjnym pod koniec miesiąca. Czy oznacza to obniżkę stóp procentowych niebawem? Naszym zdaniem nie, ponieważ perspektywy wzrostu gospodarczego i stabilności systemu finansowego w Polsce są wyraźnie lepsze niż za granicą, a inflacja wyraźnie powyżej celu. Jednak prawdopodobieństwo kolejnych podwyżek stóp wyraźnie spadło. Niewykluczone, że na kolejnym posiedzeniu RPP zasugeruje neutralne nastawienie polityki pieniężnej.
l Ważne dla decyzji RPP będą wyniki nowej projekcji inflacji, które pokażą, na ile oczekiwane spowolnienie gospodarcze może się przełożyć na proces dezinflacji. W kwestii wejścia do strefy euro Rada uznała, że będzie czekać na „wiążącą decyzję” w tej sprawie.
RPP czeka na wiążącą decyzję o euro
l Założenia polityki pieniężnej na 2009 r. nie różnią się zasadniczo od dokumentu na 2008 r. Cel polityki pieniężnej i narzędzia jej realizacji na razie pozostają bez zmian. RPP stwierdziła, że dopiero po podjęciu „wiążącej decyzji” w sprawie wejścia do strefy euro nastąpi dostosowanie strategii polityki pieniężnej oraz polityki kursowej do warunków wynikających z konieczności spełnienia kryteriów konwergencji. Polityka pieniężna będzie wówczas podporządkowana trwałemu spełnieniu wszystkich kryteriów konwergencji, co według członków Rady mogłoby wymagać jej większej restrykcyjności.
l Nie wiadomo, czy Rada uzna za „wiążącą decyzję” rządowy harmonogram działań na drodze do strefy euro. Tym bardziej, że zamiast w połowie miesiąca rząd może opublikować dokument pod koniec października, być może po spotkaniu RPP.
Oczekiwania inflacyjne ciągle rosną
l We wrześniu 2008 r. wskaźnik oczekiwań inflacyjnych gospodarstw domowych wzrósł po raz kolejny, osiągając poziom 5,5%, najwyższy od siedmiu lat. W dużym stopniu wynikało to ze wzrostu wskaźnika obserwowanej bieżącej inflacji, od którego jest uzależniony miernik oczekiwań. Niemniej jednak odsetek respondentów uważających, że ceny będą w przyszłości rosły w tym samym tempie jak obecnie lub szybciej (ok. 78%), był jedynie nieznacznie mniejszy niż w lipcu (80%).
l Równocześnie nieco wzrósł (z 11,5% do 14,2%) udział gospodarstw domowych. Spodziewają się one, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy ceny będą rosły wolniej.
Jastrzębie nadal chcą podwyżek
l Jastrzębia frakcja RPP nie ustaje w nawoływaniu do podwyżek stóp. Oczywiście nawoływanie to było bardziej zdecydowane przed skoordynowaną decyzją głównych banków centralnych na świecie o obniżce stóp procentowych. Dla przykładu, Marian Noga mówił 2 października w wywiadzie dla Agencji Reuters, że aby sprowadzić inflację do celu Rady, czyli 2,5% w średnim terminie, potrzebna jest jeszcze jedna podwyżka i powinna ona nastąpić jak najszybciej. Jednocześnie zasugerował jednak, że jeśli perspektywy inflacji będą się poprawiać, to w przyszłym roku nastawienie RPP może zostać złagodzone do neutralnego. Do pierwszych obniżek stóp mogłoby jednak dojść jego zdaniem nie wcześniej niż w 2010 r.
