Analiza ABC/XYZ to analiza powstała z połączenia dwóch analiz: analizy ABC, która ma doprowadzić do podzielenia zapasów na trzy kategorie według kryterium ich liczebności asortymentowej oraz analizy XYZ, która dzieli towary według regularności zapotrzebowania. Właściwe połączenie tych dwóch analiz pozawala pogrupować towary na 9 grup, począwszy od towarów najbardziej znaczących pod kątem wartości i zużycia w dużych ilościach aż do tych, które są mało znaczące wartościowo i bardzo rzadko zużywane, co z kolei umożliwia zróżnicowanie podejścia do zarządzania równymi grupami zapasów.

Analiza ABC/XYZ w Excelu

Analiza ABC jest to taka analiza, która ma doprowadzić do podzielenia zapasów na trzy kategorie: A, B oraz C. Kategoria A to kategoria przyznawana tym zapasom, które stanowią 5-20% liczebności asortymentowej, jednocześnie mając znaczny udział w ich wartości (75%-80%). Kategoria B to kategoria, w której zarówno liczebność asortymentowa zapasów, jak i ich udział w wartości sięga poziomu 15%-20%. Natomiast kategoria C to taka kategoria, w której mamy zapasy o charakterze masowym (mające największy udział w liczebności asortymentowej, na poziomie 60%-80%), które jednak mają bardzo mały udział w wartości: 5%.

Z kolei analiza XYZ pozwala podzielić towary według regularności zapotrzebowania. Towary z kategorii X to takie towary, które charakteryzują się regularnym zapotrzebowaniem oraz wysoką dokładnością prognozy poziomu zużycia. Kategoria Y zawiera towary, których poziom zużycia dopuszcza wahania okresowe lub określony trend, natomiast dokładność prognozy poziomu zużycia jest na poziomie średnim. Natomiast kategoria Z zawiera towary o bardzo nieregularnym zapotrzebowaniu oraz niskim poziomie prognozy zużycia.

Połączenie tych dwóch analiz ABC oraz XYZ pozwala pogrupować towary na 9 grup, począwszy od towarów najbardziej znaczących pod kątem wartości i zużycia w dużych ilościach (grupa AX) aż do tych, które są mało znaczące wartościowo i bardzo rzadko zużywane (grupa CZ). Dla towarów z grupy AX jest możliwe bardzo dokładne wyznaczenie prognozy zużycia na kolejny okres (dzięki regularności zapotrzebowania i niewielkim odchyleniom).

Analiza ABC

Aby móc wykonać analizę ABC w programie MS Excel musimy mieć przygotowane zestawienie towarów wraz z ich ceną oraz ilością (przykład takiego zestawienia pokazuje rysunek 1).

Pozostałe 75% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Ulubione Drukuj

Zobacz również

Obowiązkowy KSeF w praktyce – pierwsze problemy i wyzwania po starcie systemu

Obowiązkowy KSeF w praktyce – pierwsze problemy i wyzwania po starcie systemu

Od 1 lutego 2026 r. Krajowy System e-Faktur (KSeF) działa w trybie obowiązkowym dla największych przedsiębiorstw, których obrót przekracza 200 mln zł. Choć infrastruktura techniczna została uruchomiona zgodnie z harmonogramem, w praktyce pojawiło się wiele problemów, które w pierwszych dniach i tygodniach znacząco utrudniały płynną pracę użytkowników.

Czytaj więcej

CFO między ładem a sprawczością: globalna korporacja vs lokalna firma

CFO między ładem a sprawczością: globalna korporacja vs lokalna firma

W globalnym środowisku – dużej, wielokulturowej organizacji – dyrektor finansowy (CFO) jest architektem procesów i zarządcą danych, dba o porównywalność wyników, wspólne definicje wskaźników i spójny rytm planowania i zamknięć, zwykle przy wsparciu centrum usług wspólnych (ang. shared services centers, SSC), które stanowi scentralizowane zaplecze procesów. W małej lokalnej firmie CFO działa blisko handlu i operacji, koncentruje się na szybkim podejmowaniu decyzji, marży i gotówce, korzystając z prostych narzędzi i krótkich cyklów decyzyjnych.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.