Oto kolejne dwa etapy rozwiązania warsztatu z numeru 10/2005 „Controllingu i Rachunkowości Zarządczej” – sporządzenie budżetu kosztów zarządzania i obsługi spółki oraz rachunku wyników.
Ostatni budżet to budżet kosztów spółki. Kształt tego budżetu będzie również zależeć od potrzeb informacyjnych odbiorcy. Zapewne zarząd spółki będzie potrzebował wersji bardziej ogólnej niż np. specjalista ds. controllingu.
W dzisiejszej rzeczywistości informatycznej nie ma z tym problemów, czyli przedstawiania ostatecznych wyników w formie różnych raportów. Do tego wystarczy arkusz kalkulacyjny z odpowiednio opracowanymi formularzami budżetowymi, a dane w arkuszu kalkulacyjnym będą właściwie powiązane.
I ostatni element naszego warsztatu dotyczy opracowania i sporządzenia rachunku wyników na podstawie zasad wielostopniowego i wieloblokowego rachunku wyników. Sporządzenie budżetów nie może być tylko sztuką dla sztuki. Proces budżetowania kosztuje i trzeba zaangażować odpowiednie zasoby.
Po sporządzeniu budżetu spółki należy teraz odpowiedzieć sobie na pytania:
- czy produkcja krzeseł czerwonych i niebieskich jest opłacalna,
- jaki wynik na poziomie operacyjnym osiągnie spółka,
- jaki wpływ na wynik na poziomie operacyjnym ma amortyzacja?
Analiza planowanego rachunku wyniku wykazuje, że oba produkty są rentowne. W kosztach produktów uwzględniono tylko koszty zmienne, w tym koszty sprzedaży, które są odpowiednio przypisane produktom. Również wynik na działalności produkcyjnej jest dodatni i koszty stałe wydziału produkcyjnego mają pokrycie. Pełną informację możemy jednak uzyskać po analizie wykorzystania zdolności produkcyjnych. Także koszty zarządzania spółką oraz koszty działalności marketingowej mają pokrycie w źródłach przychodów. Tu należy od razu pewną rzecz wyjaśnić.
I ostatni problem naszego warsztatu to sposób ujęcia kosztów amortyzacji w budżetach i tym samym w rachunku wyników. Różne są możliwości w tym zakresie.
W tym przypadku przyjęto, że koszty amortyzacji ujmowane są tylko w rachunku wyników dla potrzeb określania wyniku przedsiębiorstwa. Amortyzacja będzie w tym przypadku kosztem stałym i kierownicy poszczególnych działów nie mają wpływu na jej wysokość. Natomiast amortyzacja ma wpływ na wynik i przepływy pieniężne przedsiębiorstwa. Stąd na poziomie zarządu musi być szczególnie monitorowana. W przypadku kiedy wynik finansowy operacyjny będzie dodatni, a po uwzględnieniu amortyzacji będzie ujemny, oznacza to, że w przyszłości przedsiębiorstwo nie będzie miało za co odtworzyć swojego majątku, gdyż po prostu na niego nie zarabia.
