Gospodarka Polski

Tekst otwarty nr 7/2005

Zaskakujące spowolnienie inwestycji osłabiło wzrost PKB

  •  Spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego było powszechnie oczekiwane, ale jego skala przekroczyła oczekiwania. Wzrost PKB osiągnął w I kwartale 2005 r. zaledwie 2,1% r/r wobec średniej prognozy rynku na poziomie 3%.
  •  Największe rozczarowanie dotyczyło dynamiki inwestycji, która spadła znacznie, do 1% z 7,4% osiągniętych w ostatnim kwartale 2004 r. Trudno znaleźć przekonujące wyjaśnienie tego zjawiska. Prywatna konsumpcja również była stosunkowo słaba, rosnąc w tempie 1,7% r/r po 1,9% w IV kwartale 2004 r. Popyt krajowy jako całość wzrósł jedynie o 1,1% r/r, co jest najsłabszym wynikiem od III kwartału 2003 r., kiedy gospodarka była jeszcze w fazie poważnego spowolnienia gospodarczego. Dodatnia kontrybucja eksportu netto wyniosła ok. 1 pkt proc.

Tempo wzrostu PKB w 2005 r. raczej nie przekroczy 4%

  •  Tempo wzrostu PKB powinno się poprawić w dalszej części roku, ale będzie bardzo trudno osiągnąć średni wzrost w 2005 r. powyżej 4% z tak niskim punktem wyjściowym.
  •  Dla prognoz wzrostu w kolejnych kwartałach kluczowa jest diagnoza, na ile spowolnienie inwestycji mogło mieć charakter trwały. Naszym zdaniem tak gwałtowny spadek dynamiki był jednak zjawiskiem przejściowym. Sygnały z różnych obszarów gospodarki (np. badania koniunktury, statystyki bankowe i pieniężne) sugerują, że popyt inwestycyjny rośnie.
  •  Prognozujemy, że dynamika wzrostu PKB będzie się stopniowo zwiększała w kolejnych kwartałach tego roku. Pomoże w tym przyspieszający wzrost inwestycji (na poziomie dwucyfrowym pod koniec roku) oraz poprawa konsumpcji prywatnej dzięki spadkowi inflacji, podnoszącemu realną wartość wynagrodzeń.

Badania koniunktury wskazują, że gospodarka się rozwija

  •  Koniunktura w handlu i budownictwie poprawia się bardzo szybko w ujęciu rocznym. Nastroje w przemyśle są nieco gorsze niż przed rokiem, ale nadal pozytywne. Firmy wskazują na wzrost portfela zamówień, głównie za sprawą zamówień krajowych, co świadczy, że popyt krajowy nie jest w stagnacji.
  •  W maju wprawdzie wyhamował gwałtowny wzrost optymizmu konsumentów, obserwowany w poprzednim miesiącu, a wskaźniki nastrojów konsumentów były nieco słabsze niż w kwietniu, jednak utrzymał się ich wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem – indeks ogólnego optymizmu konsumentów wzrósł o 7,2% r/r, a wskaźnik skłonności do konsumpcji zwiększył się o 5,6% r/r.

Zyski polskich firm są wciąż na wysokim poziomie

  •  W I kwartale 2005 r. polskie przedsiębiorstwa niefinansowe zanotowały pogorszenie wyników finansowych w porównaniu z poprzednimi kwartałami. Jednak pomijając wyjątkowy 2004 r., były to nadal najlepsze wyniki od początku transformacji gospodarczej w Polsce, co potwierdza, że sytuacja finansowa firm jest wciąż bardzo dobra.
  •  Pomimo wyjątkowo wysokiej bazy statystycznej, przychody firm z całokształtu działalności wzrosły nieznacznie w porównaniu z I kwartałem 2004 r. – o 3,1% r/r. Warto zauważyć, że po raz pierwszy od połowy 2002 r. koszty uzyskania przychodów z całokształtu działalności wzrosły szybciej niż przychody.
  •  Sytuacja finansowa eksporterów – chociaż uległa pogorszeniu – to jednak pozostała w I kwartale 2005 r. znacznie lepsza (z wyjątkiem płynności finansowej) niż w całej grupie przedsiębiorstw.

Produkcja spadła mniej niż oczekiwano

  •  W kwietniu 2005 r. produkcja sprzedana przemysłu spadła o 1% r/r, a produkcja budowlano-montażowa obniżyła się o 17,7% r/r. Wbrew pozorom były to dość dobre wyniki, wyraźnie lepsze od oczekiwań rynkowych (średnia prognoza produkcji w przemyśle wynosiła –5% r/r).
  •  Obniżenie dynamiki w przemyśle i budownictwie było nieuniknione z powodu bardzo wysokiej bazy spowodowanej przedakcesyjnym ożywieniem w 2004 r. Skala spadku wskazuje, że przemysł i budownictwo są wciąż w fazie rozwoju.
  •  Już w maju 2005 r., gdy efekt wysokiej bazy wygaśnie, tempo wzrostu produkcji powinno się zacząć poprawiać, w budownictwie bardzo prawdopodobny jest gwałtowny skok dynamiki do poziomów dwucyfrowych. W przemyśle poprawa będzie bardziej stopniowa.

... ale sprzedaż detaliczna zaskoczyła na niekorzyść

  •  W przeciwieństwie do produkcji, dane o sprzedaży detalicznej były słabsze od oczekiwanych. Wartość sprzedaży spadła w kwietniu 2005 r. o 14,4% r/r nominalnie i aż 17,4% r/r realnie. Duży wpływ na osłabienie dynamiki miała wysoka baza z kwietnia 2004 r. Jak można było oczekiwać, najgłębsze załamanie dotknęło rynku pojazdów mechanicznych (–41,2% r/r). To właśnie ten sektor był pod największym wpływem zawirowań w związku z akcesją do Unii.
  •  Ponadto dane kwietniowe były pod negatywnym wpływem wcześniejszej niż w roku ubiegłym Wielkanocy (2005 w marcu, 2004 w kwietniu) oraz mogły być nieco obniżone przez zmniejszoną sprzedaż w trakcie żałoby po śmierci Jana Pawła II.
  •  Po wygaśnięciu działania czynników jednorazowych, w maju wzrost sprzedaży powinien mocno odbić w górę.

Poprawa zatrudnienia przy zdyscyplinowanych płacach

  •  Dane z sektora przedsiębiorstw wskazują, że pomimo stopniowej poprawy popytu na pracę, utrzymuje się wysoka dyscyplina płacowa. Średnia płaca w firmach wzrosła w kwietniu 2005 r. o 1,8% r/r, mniej niż w marcu 2005 r. (2,2%). Przeciętne zatrudnienie zwiększyło się o 1,7% r/r – najszybciej od połowy 1998 r. W efekcie całkowity fundusz płac w sektorze przedsiębiorstw powiększył się o 3,5% r/r; jego wzrost realny osiągnął 0,5% – tyle samo co w marcu. Niewielka skłonność do podwyżek w firmach jest pozytywna dla perspektyw inflacji, chociaż z drugiej strony może zaszkodzić prywatnej konsumpcji, jeśli zostanie utrzymana.
  •  Przewidujemy przyspieszenie wzrostu płac i zatrudnienia w II półroczu 2005 r., co – w połączeniu ze znacznym spadkiem inflacji – będzie sprzyjało wzrostowi konsumpcji gospodarstw domowych.

Inflacja w trendzie spadkowym, wygasa efekt akcesji do UE

  •  Stopa inflacji w kwietniu 2005 r. zmniejszyła się do 3% r/r z poziomu 3,4% w marcu, dokładnie zgodnie z naszą prognozą. W porównaniu z marcem dość znacznie wzrosły ceny paliw (4,5% m/m, w efekcie wysokich cen ropy i słabego złotego) oraz żywności i tytoniu (po 0,5% m/m).
  •  To jeszcze nie koniec trendu spadkowego, którego źródłem jest bardzo wysoka baza – wzrost cen w połowie 2004 r. pod wpływem akcesji do UE – oraz dość dobra sytuacja w rolnictwie. Te czynniki będą oddziaływały na wskaźnik wzrostu cen detalicznych również w kolejnych miesiącach, dlatego spodziewamy się, że CPI spadnie do 2,4% r/r w maju i 1,7% w czerwcu. W drugiej połowie 2005 r. roku inflacja powinna wahać się w przedziale 1,5%–1,6% r/r.
  •  Zgodnie z oczekiwaniami wszystkie miary inflacji bazowej spadły w kwietniu, podążając za głównym wskaźnikiem CPI. Inflacja netto obniżyła się o 0,1 pkt proc. do 2,3%, podczas gdy pozostałe miary wykazały nieco głębsze spadki, w skali od 0,14 do 0,64 pkt proc.
  •  Duża stabilność inflacji netto od połowy 2004 r. – wyłączającej ceny żywności i paliw z CPI – potwierdza, że znaczący wzrost inflacji w ubiegłym roku związany był z wejściem Polski do UE, a spadek w ostatnich miesiącach wynika głównie z odwrócenia trendu na rynku żywności. Z drugiej strony spadek pozostałych miar inflacji bazowej wskazuje na brak znaczącej presji inflacyjnej natury popytowej w polskiej gospodarce.
  •  Bardzo wysoka baza powoduje szybki spadek PPI – w kwietniu 2005 r. do 0,6% r/r, a w maju prawdopodobnie poniżej zera. Jednak w drugim półroczu PPI odbije i znajdzie się w trendzie rosnącym.
PPI i miary inflacji bazowej

Podaż pieniądza rośnie dość szybko

  •  Wzrost podaży pieniądza M3 wyniósł w kwietniu 2005 r. 10% r/r wobec (zrewidowanego) wzrostu o 11% r/r w marcu. Coraz wyraźniejszy jest wzrost depozytów gospodarstw domowych – w kwietniu o 4,4% r/r wobec 3,3% przed miesiącem. Z kolei depozyty przedsiębiorstw nieco przystopowały, głównie za sprawą bardzo wysokiej bazy z kwietnia 2004 r.
  •  Stopniowe ożywienie następuje też na rynku kredytów – wzrost kredytów ogółem wyniósł prawie 5% r/r. Częściowo wynikało to z jednorazowego wzrostu zadłużenia na zakup akcji w emisji publicznej Polmosu Białystok (ok. 1 mld zł kredytów). Jednak nawet uwzględniając ten efekt, kwietniowy wzrost pożyczek gospodarstw domowych wydaje się przyzwoity. Kredyty dla firm, choć niższe niż przed rokiem, też zaczynają rosnąć.

Zobacz również

Nowy Krajowy Standard Rachunkowości – Przychody ze sprzedaży

Komitet Standardów Rachunkowości opublikował kolejny (już 15.) Krajowy Standard Rachunkowości zatytułowany „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”. W nim szczegółowo zostały omówione zagadnienia ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawnień dotyczących przychodów ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów oraz niektórych związanych z przychodami kosztów doprowadzenia do zawarcia i realizacji umowy sprzedaży.

Czytaj więcej

Objęcie świadectw użytkowych w spółce nie stanowi przychodu – wyrok NSA

Objęcie świadectw użytkowych w zamian za umorzenie akcji w spółce akcyjnej nie oznacza powstania przychodu podatkowego. Przychód powstaje dopiero w momencie otrzymania dywidendy, do której te świadectwa uprawniają – wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt. II FSK 2386/19.

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.