Wszelkie decyzje podejmowane w przedsiębiorstwach wiążą się z ryzykiem rozumianym jako skwantyfikowana niepewność co do uzyskania w późniejszym okresie założonej stopy zwrotu lub warunków gospodarowania. W ramach ryzyka przedsiębiorstwa wyodrębnia się to operacyjne i to finansowe. W pierwszej części niniejszego artykułu przedstawiona zostanie istota ryzyka operacyjnego i finansowego, a następnie będą omówione stosowane w praktyce narzędzia pomiaru. W ostatniej części artykułu zostanie zilustrowane wyznaczanie poziomu ryzyka operacyjnego i finansowego na przykładzie istniejącego przedsiębiorstwa.

Istota ryzyka operacyjnego i finansowego

Ryzyko operacyjne dotyczy charakteru przedsięwzięcia gospodarczego i wiąże się z niepewnością co do wielkości przyszłych przepływów operacyjnych przedsiębiorstwa, tj. możliwością nieuzyskania planowanej wielkości przychodów ze sprzedaży oraz związanego z tym zysku operacyjnego na sprzedaży. Wynika ono zatem głównie z natężenia i rodzaju konkurencji, z wielkości potencjalnego zagrożenia pojawieniem się nowej konkurencji lub produktów substytucyjnych, a także z siły przetargowej dostawców i odbiorców. Możliwość oddziaływania przez przedsiębiorstwo na sprzedaż, koszty i ceny zależą od kształtowania się wymienionych czynników. Ryzyko działalności jest tym większe w im mniejszym stopniu firma może oddziaływać na te czynniki. Ponadto ryzyko operacyjne zależy także od czynników wewnętrznych, takich jak sprawność zarządzania, siła perswazji związków zawodowych itp.

Czynnikiem, który w sposób najbardziej bezpośredni wpływa na ponoszone ryzyko operacyjne, jest wysokość kosztów stałych zależnych w dużej mierze od wielkością majątku trwałego. Wzrost tego ostatniego podnosi bowiem koszty amortyzacji stanowiące jedną z głównych pozycji kosztów stałych. Wysokie koszty stałe, nawet w przypadku nieznacznego spadku sprzedaży, mogą spowodować znaczący spadek zysku operacyjnego oraz stopy zwrotu z aktywów. Zatem im wyższy udział kosztów stałych w kosztach ogółem (gdy pozostałe czynniki pozostają bez zmian), tym wyższy poziom ryzyka operacyjnego firmy.

Ryzyko finansowe wiąże się natomiast z finansowaniem majątku przedsiębiorstwa i zwiększa się w przypadku wzrostu udziału kapitału obcego w kapitałach ogółem. Przykładowo zaciągnięcie kredytu na sfinansowanie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością zwrotu pożyczonego kapitału i zapłaty odsetek. W związku z tym firma korzystająca z kredytu do finansowania swojej działalności ponosi zwiększone ryzyko z tytułu konieczności wypełnienia dodatkowych zobowiązań.

Podsumowując zatem, im wyższy udział kapitału obcego w strukturze finansowania majątku i związana z tym wyższa kwota odsetek z tytułu obsługi długu, tym bardziej zysk netto jest wrażliwy na zmiany zysku operacyjnego. Analogicznie do omawianego wcześniej ryzyka operacyjnego, które bezpośrednio zależy od wielkości kosztów stałych, ryzyko finansowe jest w bezpośrednim związku z kosztami finansowymi (głównie kosztami odsetek od kredytów i wierzycielskich papierów wartościowych).

Full access available for logged users only. Log in or select best subscription option here..

Log in Order a subscription
Ulubione Print

Also check

Analiza cen transferowych i zaświadczenie o rynkowości cen – nowe obowiązki

CiRZ_5_30.jpg

Obowiązek sporządzenia analizy cen transferowych polega na przeprowadzeniu analizy weryfikującej, czy ceny stosowane w transakcji kontrolowanej są rynkowe. Dla jakich transakcji należy prowadzić taką analizę? Jakie transakcje podlegają regulacjom „safe-harbour”? Jak etap po etapie przeprowadzić analizę porównawczą oraz analizę zgodności?

Read more

Gdzie jest ograniczenie? Usprawnienie przedsiębiorstwa według Teorii Ograniczeń

CiRZ_3_2019_12.jpg

Zgodnie z teorią ograniczeń, każda organizacja ma co najmniej jedno ograniczenie, które ostatecznie limituje poziom osiąganych przez nią rezultatów. Ograniczenie może być fizyczne, w formie np. wąskiego gardła na produkcji lub wirtualne, w postaci stosowanych szkodliwych zasad lub procedur. Jaki jest klucz do identyfikacji tych ograniczeń w poszczególnych obszarach działalności firmy?

Read more

Kluczowe miary w rachunkowości przerobowej

CiRZ_3_2019_8.jpg

Czy jest możliwe podejmowanie właściwych decyzji w obliczu ogromu napływających zewsząd informacji oraz zmienności i niepewności w każdym aspekcie życia i działalności? Czyż nie jest tak, że dążymy do posiadania bardzo precyzyjnych, dokładnych informacji, ponieważ mamy przekonanie, że to właśnie dzięki temu uzyskujemy pewność i niezmienność naszego otoczenia?

Read more

Current issue

Polecamy

Go to

Partners

Reklama